Η εποχή της ψηφιοποίησης έχει εισέλθει δυναμικά σε όλους τους κλάδους της παγκόσμιας οικονομίας. Μεγάλες βάσεις δεδομένων επεξεργάζονται ταυτόχρονα και ταχύτατα με την χρήση έξυπνων αλγορίθμων, έχοντας ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη πολλών τεχνολογικών καινοτομιών.  Η ναυτιλία παρά τον παραδοσιακό της χαρακτήρα, δεν μπορεί να μην επηρεαστεί από την νέα ψηφιακή εποχή τόσο άμεσα όσο και έμμεσα, λαμβάνοντας υπόψιν τα δεδομένα που μπορούν να συγκεντρωθούν και να επεξεργαστούν σε πραγματικό χρόνο κάνοντας ευκολότερη και αποτελεσματικότερη την καθημερινότητα των στελεχών που αλληλεπιδρούν στον  “ναυτιλιακό cluster” .

Οι ψηφιακές πλατφόρμες, η τεχνολογία του Βlockchain και η τεχνητή νοημοσύνη έχουν ήδη εισχωρήσει στην ναυτιλιακή αγορά. Παραθέτοντας ένα παράδειγμα, η φετινή διεθνής έκθεση «Ποσειδώνια» που διεξάγεται ανά δύο χρόνια στην Ελλάδα και θεωρείτε το σημαντικότερο ναυτιλιακό γεγονός παγκοσμίως αφιέρωσε ένα μεγάλο μέρος των εκδηλώσεων της στην τεχνολογική καινοτομία και επιχειρηματικότητα. Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να ακούσουν απόψεις, να ρωτήσουν και να συζητήσουν με ακαδημαϊκούς και γνωστούς εφοπλιστές για το μέλλον της ποντοπόρου ναυτιλίας και για τις πρωτοπόρες ιδέες τις οποίες σκέφτονται να εφαρμόσουν στις εταιρίες του.

Παρά την δημοσιότητα που έχει πάρει το συγκεκριμένο θέμα, η χρησιμότητα της ψηφιοποίησης και της ανάλυσης δεδομένων έχει γίνει αντιληπτή από ελάχιστους και παρατηρείται μια διστακτικότητα από τις ναυτιλιακές επιχειρήσεις στο να την αποδεχτούν και να την εφαρμόσουν. Πιο συγκεκριμένα, σε έρευνα που πραγματοποίησε η εταιρεία PWC (2017), αποδεικνύεται ότι οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις χαρακτηρίζουν ως μέτρια την σημασία της ψηφιοποίησης στην βιομηχανία τους και ένα μεγάλο ποσοστό της τάξης του 85% θεωρεί ότι η ριζική αλλαγή της ναυτιλίας είναι εύκολο να αποφευχθεί. Επίσης, το 69% του δείγματος της έρευνας δεν χαρακτηρίζει της αλλαγές που συμβαίνουν ως μία επανάσταση στην ναυτιλιακή βιομηχανία και θεωρούν ότι το όλο θέμα είναι  αρκετά υπερεκτιμημένο. Τα παραπάνω αποτελέσματα όμως πρέπει να χαρακτηριστούν ως αναμενόμενα, αφού ιστορικά οι καινοτομίες που συνέβαιναν σε άλλους τομείς αρκετά νωρίτερα, στην ναυτιλία καθυστερούσαν να εισέλθουν λόγω του συντηρητισμού που επικρατεί στους κόλπους της και στην διστακτικότητα των ναυτιλιακών παραγόντων να πειραματιστούν.

Ποιες είναι όμως οι κύριες  ψηφιακές τάσεις και τεχνολογικές καινοτομίες στο ναυτιλιακό χώρο που δέχονται την συγκεκριμένη αυτήν την κριτική?

Σύμφωνα με έρευνα της γερμανικής τράπεζα Berenberg και του Ινστιτούτο του Αμβούργου, μια μεγάλη ευκαιρία για την ναυτιλία βρίσκεται στην απομακρυσμένη σύνδεση των λιμένων με τα πλοία. Η βάση και ταυτοχρόνως προϋπόθεση για την διασύνδεση αποτελεί η συλλογή δεδομένων και η επεξεργασία τους με έξυπνο τρόπο και βεβαίως με την χρήση του διαδικτύου. Τα αποτέλεσμα όλων τον παραπάνω είναι η δημιουργία συστημάτων logistics που οργανώνονται αποτελεσματικά και σε πραγματικό χρόνο, δίνοντας αξιόπιστες πληροφορίες όπως για παράδειγμα τον καιρό, την κίνηση των πλοίων στους λιμένες και τις ώρες των αφίξεων και των αναχωρήσεων. Λιμένες όπως του Ρότερνταμ και του Αμβούργου έχουν ήδη επενδύσει στις ψηφιακές υποδομές ώστε να είναι καινοτόμοι και να έχουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην νέα εποχή της τεχνολογίας.

Η ανάπτυξη ψηφιακών πλατφορμών αποτελεί μια ακόμα τεχνολογική πρωτοπορία στην ναυτιλία. Η ιδέα της συγκέντρωσης πολλών πληροφοριών που βρίσκονται διάσπαρτες σε μία πλατφόρμα, αποτελεί  μια τεράστια ευκαιρία ώστε οι ναυτιλιακές αγορές να δουλέψουν αποτελεσματικότερα. Η χρήση τέτοιων ψηφιακών εργαλείων θα βοηθήσει ιδιαίτερα στον τομέα της εμπορικής διαχείρισης των πλοίων ώστε να επιταχυνθούν και να βελτιστοποιηθούν οι διαδικασίες διαπραγμάτευσης μεταξύ ναυλομεσιτών, ναυλωτών και ναυτιλιακών εταιριών. Τα εμπλεκόμενα μέρη θα γνωρίζουν άμεσα τις απαντήσεις που χρειάζονται σε ερωτήματα που τους απασχολούν και που χρειάζονται αρκετό χρόνο ώστε να αποκτηθούν και να αξιολογηθούν.

Συμπερασματικά, τα επόμενα χρόνια θεωρούνται χρήσιμα ως προς την αναβάθμιση των υπηρεσιών της ναυτιλιακής βιομηχανίας. Παρά τον αρχικό αρνητισμό που υπάρχει στη ναυτιλιακή κοινότητά, η προσαρμογή  στις νέες τάσεις, για την μακρόχρονη ισορροπία της ναυτιλιακής αγοράς, κρίνεται απαραίτητη. Η μελλοντική οικονομική ανάπτυξη θα βομβαρδιστεί από τεχνολογικές εξελίξεις και οι ναυτιλιακές εταιρίες, καθώς και ο εφοπλιστικός κόσμος δεν δύναται να χάσουν το τρένο του εκσυχρονισμού.